• W jaki sposób ubezwłasnowolnić członka rodziny?
• Kto może założyć sprawę o ubezwłasnowolnienie?
• Kiedy ustanowić doradcę tymczasowego w sprawie o ubezwłasnowolnienie?
• Ubezwłasnowolnienie całkowite czy częściowe?
• Opiekun jakie ma uprawnienia dla osoby ubezwłasnowolnionej?
• Kto zostanie wyznaczony opiekunem dla ubezwłasnowolnionego?
• Ile czasu trwa sprawa o ubezwłasnowolnienie?
• Ile kosztuje sprawa o ubezwłasnowolnienie?
• Jakie dokumenty trzeba przedłożyć do Sądu?

Sąd właściwym jest Sąd miejsca zamieszkania osoby, której dotyczy wniosek. Z wnioskiem może wystąpić prokurator, małżonek, wstępni, zstępni, rodzeństwo, oraz przedstawiciel ustawowy. Uczestnikiem z mocy prawa oprócz wnioskodawcy, osoby ubezwłasnowolnianej, są również przedstawiciel ustawowy, oraz małżonek, na sali jest obecny również prokurator. Bardzo ważne jest przedłożenie odpowiedniej dokumentacji medycznej, którą należy załączyć do składanego wniosku. Jeżeli ubezwłasnowolnienie ma być orzeczone z powodu choroby psychicznej, lub niedorozwoju umysłowego należy przedłożyć świadectwo wystawione przez lekarza psychiatrę, bądź opinię psychologa. Jeżeli sprawa została wszczęta z powodu pijaństwa bądź narkomani, posiłkujemy się kolejno zaświadczeniem z poradni przeciwalkoholowej bądź leczenia uzależnień. Sąd obligatoryjnie dokona wysłuchania osoby ubezwłasnowolnianie, co uczyni w obecności biegłego psychologa, oraz neurologa bądź psychiatry. Jeżeli stan zdrowia nie pozwala na osobiste stawiennictwo, powinniśmy wnosić o wysłuchanie w miejscu pobytu (np. zamieszkania bądź placówki medycznej w której przebywa osoba której dotyczy wniosek). Ponadto biegli sporządzą opinię o stanie zdrowia ubezwłasnowolnianego. Jeżeli stan zdrowia osoby której dotyczy wniosek jest zły Sąd może zaniechać doręczenia pism Sądowych oraz wysłuchiwania w/w osoby. Nie dotyczy to jednak pierwszego wysłuchania, które jest obligatoryjne. W takiej przypadku zostanie ustanowiony kurator, który będzie działał tylko w przedmiotowym postępowaniu. W sytuacji uwzględnienia wniosku, Sąd zawiadamia Sąd opiekuńczy (Sąd Rejonowy), który z urzędu rozpocznie procedurę ustanowienia opiekuna bądź kuratora, w zależności z jakim ubezwłasnowolnieniem mieliśmy do czynienia (całkowitym czy częściowym).

Doradcę tymczasowego można ustanowić tylko dla osoby pełnoletniej, ponieważ wraz z jego ustanowieniem, osoba ubezwłasnowolniania będzie miała ograniczoną zdolność do czynności prawnych (osoba pełnoletnia z mocy prawa nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych). Sąd ustanowi doradcę tylko i wyłącznie po wysłuchaniu osoby, której dotyczy wniosek. Uzasadniając nasze żądanie należy wskazać, iż zachodzi konieczność natychmiastowej ochrony osoby bądź mienia osoby ubezwłasnowolnianej. Z takimi sytuacjami będziemy mieć do czynienia gdy zachodzi konieczność przeprowadzenia zabiegu na który nie wyraża zgody, bądź nie ma świadomości konieczności jego popełnienia, do innych przykładów zaliczyć należy uporczywe trwonienie majątku, konieczność umieszczenia w zakładzie opiekuńczym. Doradca tymczasowy co bardzo ważne będzie działał do momentu ustanowienia kuratora bądź opiekuna przez Sąd opiekuńczy, dlatego jego rola nie kończy się w raz z uprawomocnieniem postanowienia o ubezwłasnowolnieniu. Sąd powinien ustanowić doradcą członka najbliższej rodziny, składając przedmiotowy wniosek możemy wskazać kandydata, który według nas najlepiej wywiąże się z powierzonej funkcji.

Ubezwłasnowolnić częściowo, można tylko osobę pełnoletnią, gdyż ubezwłasnowolnienie częściowe w skutkach jest tożsame z sytuacją osoby która ukończyła 13 rok życia (ograniczona zdolność do czynności prawnych. Przesłanki do ubezwłasnowolnienia częściowego różnią się tym od całkowitego, iż dla uzyskania pierwszego trzeba wykazać konieczność pomocy do prowadzenia spraw, osoby której dotyczy wniosek. Sąd nie jest związany naszym wnioskiem, jeżeli wnosimy o ubezwłasnowolnienie całkowite, a Sąd uzna iż jest ono niezasadne, może orzec ubezwłasnowolnienie częściowe. Rozpatrując nasz wniosek, Sąd będzie brał pod uwagę przede wszystkim dobro osoby ubezwłasnowolnianej, samo wystąpienie choroby psychicznej, bądź niedorozwoju umysłowego nie uzasadnia ubezwłasnowolnienia. Dlatego też to nie ze względu na ochronę osób trzecich, tylko z uwagi na interes osoby której dotyczy wniosek Sąd może orzec ubezwłasnowolnienie. Również samo specyficzne zachowanie osoby ubezwłasnowolnianej bez spełnienia przesłanek wskazanych w art. 13 kc tj. choroba psychiczna, niedorozwój umysłowy, inne zaburzenia w szczególności pijaństwo, narkomania, nie uzasadnia uwzględnienia wniosku. Niewątpliwe to opinia biegłych poprzedzona obligatoryjnym wysłuchaniem osoby której dotyczy wniosek, będzie miała kluczowe znaczenia dla rozstrzygnięcia Sądu.